سقوط شاخص‌های سهام و خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک/ سرمایه‌ها به پناهگاه امن پناه بردند

به گزارش اقتصادنیوز، تنش‌های ژئوپلیتیک در خاورمیانه و تهدید ایران به مسدود کردن تنگه هرمز، مسیر حیاتی عبور بیش از ۲۰٪ نفت خام جهان، بازارهای انرژی و مالی جهانی را به آشفتگی کشانده است.

قیمت نفت برنت بیش از ۹٪ جهش کرد و به حدود ۷۹.۷ دلار رسید، در حالی که نفت WTI آمریکا نیز به ۷۲.۶ دلار در هر بشکه صعود کرد. هم‌زمان، طلا بیش از ۲٪ رشد کرده و به حدود ۵۳۸۳ دلار در هر اونس رسید و شاخص دلار آمریکا در برابر سایر ارزها تقویت شد.

سقوط شاخص‌های سهام و افزایش فشارهای تورمی، نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران به جای اوراق و سهام پرریسک، به دارایی‌های امن و نقدشونده پناه برده‌اند و چشم‌انداز اقتصادی جهان در ماه‌های آینده تحت تأثیر این بحران قرار خواهد گرفت.

البته، در بازار جهانی امروز با وجود ادامه جنگ و افزایش تقاضای پناهگاه‌های امن، قیمت فلزات گران‌بها از جمله طلا و نقره اخیراً عقب‌نشینی کرده‌اند و بخشی از رشد روزهای اخیر را از دست داده‌اند: قیمت طلا که در ابتدای هفته بالای ۵,۴۰۰ دلار در هر اونس معامله می‌شد، با افزایش قدرت دلار و بازگشت بخشی از فشار فروش، به حدود ۵,۳۰۵ دلار در هر اونس کاهش یافته است، در حالی که نقره نیز پس از رشدی که داشت اکنون تا حدود ۸۴.۲۵ دلار در هر اونس پایین آمده است، افتی چشمگیر نسبت به اوج‌های اخیر که تحت تأثیر نگرانی‌های ژئوپلیتیک ثبت شده بود.

این عقب‌نشینی‌ها نشان می‌دهد بازارها هنوز میان تقاضای پناهگاه امن و تأثیرات قوی‌تر دلار و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران در نوسان هستند، و تا زمانی که چشم‌انداز بحران مشخص‌تر نشود، فشار نزولی بر قیمت‌ها می‌تواند ادامه یابد.

به گزارش بلومبرگ، تنش‌های ژئوپلیتیک میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران که با حملات گسترده به زیرساخت‌های حیاتی ایران آغاز شده، اکنون به یک بحران اقتصادی و مالی جهانی تبدیل شده است. این درگیری‌ها نه تنها بر امنیت منطقه‌ای تأثیر گذاشته‌اند، بلکه بازارهای انرژی، فلزات گران‌بها، ارزهای معتبر، اوراق قرضه و سهام را نیز به شدت تحت فشار قرار داده‌اند.

افزایش نگرانی‌ها درباره طولانی شدن جنگ و اختلال در عرضه انرژی، موجب شده سرمایه‌گذاران به سرعت از دارایی‌های پرریسک خارج شده و به دارایی‌های امن روی بیاورند، امری که تعادل بازارهای مالی را به هم زده و چشم‌انداز تورم جهانی را تیره‌تر کرده است.

نفت خام در مسیر صعودی؛ نگرانی از اختلال جهانی و فشار تورمی

بازارهای جهانی نفت خام در پی تهدید ایران به بستن تنگه هرمز، گذرگاه حیاتی عبور بیش از ۲۰٪ نفت خام جهان، دچار جهش قابل توجهی شدند و سرمایه‌گذاران با نگرانی از اختلال در عرضه انرژی، قیمت‌ها را به سطوح بی‌سابقه رساندند.

نفت برنت در معاملات اخیر بیش از ۹٪ افزایش یافت و به حدود ۷۹.۷ دلار در هر بشکه رسید و در بالاترین نقطه معاملات حتی تا ۸۲ دلار پیش رفت، سطحی که از ژانویه ۲۰۲۵ تاکنون بی‌سابقه بوده است.

هم‌زمان، نفت خام WTI آمریکا نیز حدود ۸.۴٪ رشد کرد و به ۷۲.۶ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش‌ها در حالی رخ داد که تحلیلگران هشدار داده‌اند اگر مسیر حیاتی تنگه هرمز برای مدت طولانی بسته بماند یا اختلال پایدار ادامه یابد، قیمت نفت می‌تواند حتی به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه برسد. فشارهای ناشی از افزایش قیمت نفت، علاوه بر تأثیر مستقیم بر هزینه انرژی برای مصرف‌کنندگان، فشار تورمی قابل توجهی را بر اقتصاد جهانی وارد کرده و سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

سقوط شاخص‌های سهام و خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک

بازارهای سهام جهانی در پی این بحران شدیداً تحت تأثیر قرار گرفتند و شاخص‌های اصلی در اروپا و آسیا کاهش قابل توجهی را تجربه کردند. شاخص یورو استوکس ۶۰۰ حدود ۱.۵٪ افت کرد و فوتسی ۱۰۰ لندن با کاهش ۰.۹٪ مواجه شد، در حالی که شاخص ایبکس ۳۵ اسپانیا بیش از ۲.۶٪ کاهش یافت.

در آسیا نیز شاخص Kospi کره جنوبی بیش از ۷٪ سقوط کرد و بدترین روز خود از آگوست ۲۰۲۴ را تجربه نمود. این روند نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران در مواجهه با عدم‌قطعیت شدید ژئوپلیتیک، سرمایه خود را از دارایی‌های پرریسک خارج کرده و به سمت دارایی‌های امن و نقدشونده حرکت می‌کنند.

به دنبال این وضعیت، نقدینگی بازار کاهش یافته و نگرانی‌ها درباره فشارهای تورمی و کاهش رشد اقتصادی افزایش یافته است، موضوعی که می‌تواند سیاست‌های سرمایه‌گذاری و تصمیمات بانک‌های مرکزی را در ماه‌های آینده دستخوش تغییر کند.

طلا و دلار؛ پناهگاه امن در برابر آشفتگی بازار

در حالی که شاخص‌های سهام و اوراق قرضه تحت فشار هستند، دارایی‌های امن مانند طلا و دلار آمریکا در برابر نوسانات شدید بازار، تقاضای زیادی تجربه کرده‌اند. قیمت طلا بیش از ۲٪ افزایش یافت و به حدود ۵۳۸۳ دلار در هر اونس رسید و سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود در برابر نوسانات شدید بازار به این فلز گران‌بها روی آوردند.

هم‌زمان، شاخص دلار آمریکا نیز در برابر سبدی از ارزهای جهانی تقویت شد، زیرا سرمایه‌گذاران به دنبال دارایی‌های دارای نقدشوندگی بالا و کم‌ریسک هستند. این روند نشان می‌دهد که در شرایط بحرانی، دارایی‌های سنتی مانند اوراق قرضه ممکن است به عنوان پناهگاه امن عمل نکنند و سرمایه‌گذاران به سمت ابزارهای امن‌تر مانند طلا و دلار حرکت کنند، امری که می‌تواند ساختار جریان‌های سرمایه جهانی را تغییر دهد و فشار بیشتری بر بازارهای سهام و اوراق ایجاد کند.

تنگه هرمز؛ گلوگاه حیاتی انرژی جهان

یکی از نقاط بحرانی و حساس این بحران، تنگه هرمز است که روزانه بیش از ۲۰٪ نفت خام جهان از آن عبور می‌کند. ایران تهدید کرده است که به هر کشتی حامل نفت که بخواهد از این مسیر عبور کند شلیک خواهد کرد، اقدامی که می‌تواند عرضه نفت خام جهانی را به شدت محدود و قیمت‌ها را به شدت افزایش دهد.

این تهدید باعث شده شرکت‌های بیمه و خطوط حمل‌ونقل دریایی محدودیت‌هایی برای عبور کشتی‌ها وضع کنند، موضوعی که خود به افزایش نگرانی‌ها درباره اختلال پایدار در عرضه انرژی جهانی دامن زده است. تحلیلگران هشدار داده‌اند که حتی یک اختلال موقت در این مسیر می‌تواند قیمت نفت و گاز را به طور قابل توجهی افزایش دهد و فشار تورمی جهانی را تشدید کند، به ویژه برای اقتصادهای وابسته به واردات انرژی که ممکن است افزایش شدید هزینه‌های سوخت و کالا را تجربه کنند.

پیامدهای تورمی و فشار بر سیاست‌های پولی

افزایش قیمت انرژی و نگرانی از اختلال عرضه جهانی، فشارهای تورمی را در اقتصادهای بزرگ تشدید کرده است. این وضعیت باعث شده بانک‌های مرکزی برای جلوگیری از تورم غیرقابل کنترل، نرخ بهره را بالاتر نگه دارند و از کاهش سریع آن خودداری کنند.

بازده اوراق قرضه در بازارهای جهانی نیز در حال افزایش است و جذابیت اوراق دولتی به عنوان پناهگاه امن کاهش یافته است. در نتیجه، سرمایه‌گذاران به دارایی‌های امن‌تر مانند طلا و دلار روی آورده‌اند تا ارزش دارایی خود را در برابر نوسانات شدید بازار حفظ کنند، موضوعی که جریان نقدینگی و سیاست‌های سرمایه‌گذاری را به شکل قابل توجهی تحت تأثیر قرار داده است.

اختلال در حمل‌ونقل و تجارت جهانی

تشدید بحران باعث شده خطوط هوایی و ناوگان حمل‌ونقل دریایی دچار اختلال شوند. هزاران پرواز در سراسر جهان لغو یا مسیر خود را تغییر داده‌اند و بسیاری از شرکت‌های حمل‌ونقل دریایی نیز به دلیل افزایش ریسک بیمه و ناامنی، ظرفیت و تردد خود را محدود کرده‌اند. این اختلال‌ها می‌توانند زنجیره تأمین جهانی را تحت فشار قرار دهند، هزینه کالاها و انرژی را افزایش دهند و اثرات تورمی را در اقتصادهای مصرف‌کننده بزرگ تشدید کنند.

فشار تورمی و تغییر مسیر سرمایه‌ها

بحران ایران اکنون فراتر از یک مسئله ژئوپلیتیک منطقه‌ای است و به یک تهدید اقتصادی و مالی جهانی تبدیل شده است. افزایش بیش از ۹٪ قیمت نفت برنت، سقوط شاخص‌های سهام، جهش قیمت طلا و تقویت دلار نشان‌دهنده عمق تأثیر این بحران بر بازارهای مالی و انرژی است.

این نوسانات فشار تورمی را تشدید کرده و می‌تواند چشم‌انداز رشد اقتصادی، سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی و رفتار سرمایه‌گذاران را برای ماه‌های آینده تعیین کند. سرمایه‌گذاران باید برای ادامه این نوسانات شدید، راهبردهای محافظتی و مدیریت ریسک را در دستور کار خود قرار دهند تا از آسیب‌های احتمالی به دارایی‌های خود جلوگیری کنند.